Dankbaarheid

Het leven als een geschenk

PaperArtStudio

Creatieve Zenbeoefening

Dankbaar zijn doet velen meteen denken aan het zeggen van dankjewel voor een ontvangen geschenk. En dat is ook waar dankbaarheid om gaat. Het bijzondere aan een geschenk is dat het iets is dat je ontvangt zonder erom te vragen en zonder dat je er iets speciaal voor hoeft te doen. Een geschenk wordt je gewoon gegeven. Wanneer iemand je een geschenk geeft, wordt er ook niet verwacht dat je een geschenk teruggeeft. Dat is bijvoorbeeld ook de reden waarom we zorgvuldig de prijsetiketjes van onze cadeautjes verwijderen voor we ze inpakken. Het verwijderen van de prijsetiketjes verwijst bovendien naar het feit dat op een geschenk geen specifieke waarde kleeft. Omdat de waarde onbepaald is wordt het onmogelijk om het met andere dingen te vergelijken. En zo wordt het dus dus ook quasi onmogelijk om iets terug te geven met eenzelfde of zelfs hogere waarde. Het enige passende antwoord op het ontvangen van een geschenk is dan ook dankbaar zijn voor dat wat je hebt ontvangen.  De dankbaarheid waar we het hier over hebben, gaat niet over kerst- of verjaardagscadeautjes. Het gaat over het dagelijks leven. Wat gebeurt er wanneer we het leven zien als een geschenk?

“Dankbaarheid ontsluit de volheid van het leven. Het maakt hetgeen we hebben ‘genoeg’ en meer. Het zet ontkenning om in acceptatie, chaos in orde, verwarring in duidelijkheid. Het kan van een maaltijd een feest maken, van een huis een thuis en van een vreemdeling een vriend. Dankbaarheid geeft zin aan het verleden, brengt vrede voor vandaag en creëert een visie voor morgen.”

MELODIE BEATTIE

‘Dankbaarheid ontsluit de volheid van het leven. Het maakt hetgeen we hebben ‘genoeg’ en meer. Het zet ontkenning om in acceptatie, chaos in orde, verwarring in duidelijkheid. Het kan van een maaltijd een feest maken, van een huis een thuis en van een vreemdeling een vriend. Dankbaarheid geeft zin aan het verleden, brengt vrede voor vandaag en creëert een visie voor morgen.’
(Melodie Beattie)

HEB JE OOIT HET WOORD DANKBAARHEID AL EENS OPGEZOCHT IN HET WOORDENBOEK —  Ik wel. Wanneer je dat doet krijgt je als verklaring voor het woord dankbaarheid omschrijvingen als ‘blijk van erkentelijkheid’, ‘danken’, ‘erkentenis’, ‘uiting van dank’ en ‘het dankbaar zijn’. Om heel eerlijk te zijn scheppen deze omschrijvingen niet echt duidelijkheid over wat dankbaarheid precies is. Dat er geen verhelderende omschrijving te vinden is, komt denk ik omdat dankbaarheid een ervaring is. En een ervaring is iets voorbij woorden, niet te omschrijven. Net als een kwaliteit, die valt ook niet in woorden te vatten. Om het begrip dankbaarheid nader te kunnen definiëren nemen we dan misschien beter onze toevlucht tot omschrijvingen van dankbaarheid zoals bijvoorbeeld deze van Melodie Beattie.

“EEN MOMENT + DANKBAARHEID = WELZIJN”

JELLA VERELST

“Dankbaar zijn is de directe ervaring van welzijn.”

JELLA VERELST

IS HET JOU OOK OPGEVALLEN DAT DE TEKST VAN MELODIE BEATTIE OMSCHRIJFT WAT DANKBAARHEID DOET EN NIET WAT HET IS? — Toch denk ik dat deze omschrijving ons toch vrij dicht kan brengen tot een definitie van dankbaarheid. Want wanneer je Melodie’s tekstje aandachtig leest, valt het op dat dankbaarheid de schijnbare kloof dicht tussen onszelf en de verschijnselen rondom. Het creëert als het ware de ervaring van eenheid en verbondenheid. Ongeacht of dat nu mensen, dingen of situaties zijn. Men zou dus zelfs kunnen stellen dat dankbaar zijn een directe ervaring van welzijn is.

WELZIJN IS EEN WOORD MET MEERDERE BETEKENISSEN EN LAGEN — Wanneer we het eng bekijken lijkt het vaak erg gelinkt aan (materiële) welvaart en ook welstand in de vorm van hebben en verkrijgen wat je graag zou willen. Het welzijn waar we het hier over hebben is echter veel breder. Wanneer we het woord wel-zijn bekijken zien we meteen dat het bestaat uit twee woorden. ‘Wel’ en ‘zijn’. ‘Wel’ kunnen we vertalen als goed of juist. Het woord ‘zijn’ is onze natuurlijke en ware relatie met ‘dat wat is’. Je zou ‘dat wat is’ ook ‘de Ene Geest’ kunnen noemen, de ‘Eenheid’ of ‘God’ … ‘Dat wat is’ is in onze ervaring als menselijke wezens waarneembaar onder de vorm van allerlei verschijnselen. Welzijn is in feite niets anders dan in juiste relatie zijn met ‘dat wat is’. En vermits ‘dat wat is’ voor ons als menselijke wezens bestaat onder de vorm van allerlei verschijnselen wil dat ook zeggen dat welzijn betekent in een juiste relatie zijn met de verschijnselen.  Wanneer we in juiste relatie zijn, zijn we vanzelf gelukkig. De ervaring van welzijn is daarom ook een heel eenvoudige formule: een moment + dankbaarheid = welzijn.

“Dankbaarheid dicht de schijnbare kloof tussen onszelf en de verschijnselen rondom. Het creëert als het ware de ervaring van eenheid en verbondenheid. Ongeacht of dat nu mensen, dingen of situaties zijn”

JELLA VERELST

“Wanneer je ’s morgens opstaat, wees dan dankbaar voor het ochtendlicht, voor je leven en voor je kracht. Wees dankbaar voor je eten en de vreugde van het leven. Wanneer je geen reden ziet tot dankbaarheid, dan ligt de fout daartoe volledig bij jezelf.”

TECUMSEH
(Shawnee opperhoofd)

‘Wanneer je ’s morgens opstaat, wees dan dankbaar voor het ochtendlicht, voor je leven en voor je kracht. Wees dankbaar voor je eten en de vreugde van het leven. Wanneer je geen reden ziet tot dankbaarheid, dan ligt de fout daartoe volledig bij jezelf.’
(Tecumseh)

WAAROM IS DANKBAARHEID IN HET DAGELIJKS LEVEN BELANGRIJK? —  Het bewust en consequent cultiveren van dankbaarheid in ons dagelijks leven stelt ons in staat om van elk moment een moment te maken waarin we in juiste relatie zijn met wat dat wat samen met ons bestaat en leeft. Het cultiveren van dankbaarheid gaat dus over dankbaarheid voor heel alledaagse dingen. Dankbaarheid beoefenen is deze alledaagse dingen niet vanzelfsprekend vinden en ook dankbaar zijn zelfs daar waar we denken dat er geen reden is om dankbaar te zijn. Tecumseh windt er wat dankbaarheid betreft daarom ook duidelijk geen doekjes om. Ik ben er van overtuigd dat hij gewoon heel duidelijk wil stellen: Alles waar je je bewust van bent, is iets om dankbaar voor te zijn.

“Alles waar je je bewust van bent, is iets om dankbaar voor te zijn”

JELLA VERELST

DANKBAARHEID BEOEFENEN IS NIET MOEILIJK OF INGEWIKKELD —  Het is zelfs verrassend eenvoudig. Geef aandacht aan het zeggen van ‘Dank U’ bij elke mogelijke gelegenheid. Beperk je daarbij niet tot de interactie met andere personen, maar zeg ook ‘Dank U’ voor alle materialen mogelijkheden en tijd die je hebt om alle dagelijkse dingen te ondernemen. Toch even opletten: Het is niet de bedoeling dat we dankbaarheid beperken tot een mentale activiteit. Het is namelijk helemaal niet zo moeilijk om dankbaar te zijn alleen met je hoofd. Maar handel je ook op een dankbare manier? Wanneer je bijvoorbeeld dankbaar bent voor de materialen die je hebt, en je gaat niet respectvol met deze materialen om. Waar is je dankbaarheid dan? Dankbaarheid heeft dus ook alles te maken met een aandachtige levenswijze, met juist handelen en juist spreken.

Dankbaarheid als mindset voor de dag
Wanneer je ‘s ochtends een Zentangle creëert, gun je jezelf automatisch een ontspannend begin van de dag. Je herinnert jezelf er op die manier ook aan je engagement om ook overdag dankbaarheid toe te voegen aan je activiteiten en ervaringen.

Ontwikkel dankbaarheid tot een tweede natuur
Zentangle mengt dankbaarheid met creativiteit tot een krachtige synergie die het vermogen heeft om door te dringen tot de diepere lagen van ons bewustzijn. Wanneer we dit regelmatig (bij voorkeur dagelijks) doen, wordt dankbaarheid een tweede natuur, een automatisme. Tegelijkertijd verbreedt en verdiept ook onze ervaring van dankbaarheid en welzijn.

 

“Het leven be-leven als een geschenk is een juiste relatie ontwikkelen met alles wat samen met ons bestaat en leeft.”

JELLA VERELST