U bevindt zich hier …

door | Onderricht

Stel je even voor dat je de tangle Static aan het tekenen bent. Static is een tangle met rechte lijnen en met tussen elke lijntje een ruimte van 1-2 mm. Plots gebeurt er het volgende: een gigantische kronkel in wat eigenlijk een ‘rechte’ lijn behoort te zijn. In je hoofd gebeurt en meteen zoiets als dit: !!!?%*(}!?^´%*(}!???^´%. In je verbeelding en voor je rationele denken staat er naast deze lijn een enorme rode pijl die wijst naar de (foute) kronkel. De pijl is bovendien vergezeld van het niet mis te verstane woordje FOUT compleet met bijhorend uitroepteken. Misschien klinkt de bovenstaande omschrijving een ietsje te dramatisch, maar !!!?%*(}!?^´%*(}!???^´% gaat sowieso gepaard met de wens dat deze kronkel er nooit zou geweest zijn. En geef toe: we hebben allemaal al wel eens een lijn getekend die, mochten we hem met een vingerknip ongedaan kunnen maken, we dat zeker zouden doen.

Misschien word je op zulke momenten niet meteen vrolijk van het besef dat eens een lijn getekend is, ze niet ongedaan kan worden gemaakt. Het goede nieuws is dat Zentangle daar een passend antwoord op heeft.  Want Zentangle is bovenal een vriendelijke kunstvorm met een duidelijke positieve boodschap: ‘No Mistakes’ oftewel ‘Er zijn geen fouten in Zentangle’. Deze boodschap is zonder twijfel absoluut waar. En omdat Zentangle een metafoor is voor het leven zelf, gaat ze zelfs op voor je leven. Maar het punt is dat hoe waar en bemoedigend de boodschap ‘No Mistakes’ ook mag zijn; zodra in je hoofd !!!?%*(}!?^´%*(}!???^´% heeft plaatsgevonden, landt deze boodschap niet meer. De reden is dat vanaf het moment we ergens weg willen of niet willen zijn en uitsluitend gefocust zijn op een mogelijke oplossing, we doorgaans negeren waar de oplossing vandaan komt: namelijk van de kronkel waar we net vandaan willen.

Om even een vergelijking te maken: Stel je loopt rond in een stad. Je hebt wel een stadsplannetje bij: maar plots ben je de weg kwijt. Je hebt misschien even niet goed opgelet en hebt daardoor mogelijk een zijstraatje gemist. Hoe en waarom je de weg bent kwijtgeraakt, speelt eigenlijk geen rol; je wil nu gewoon weg van waar je nu bent om vervolgens je stadswandeling te kunnen verderzetten. Hoe ga je dat aanpakken? Je zou bijvoorbeeld een voorbijganger kunnen aanklampen en even je situatie uitleggen. Maar stel dat deze persoon zou antwoorden met: OK, ik begrijp dat je nu bent waar je niet wil zijn, maar ‘het is geen fout om verloren te lopen’. Zou zulk anwoord je werkelijk vooruit helpen? Eén ding is wel duidelijk: deze persoon heeft absoluut gelijk. Het ís geen fout om verloren te lopen. Maar wees eerlijk: zou je niet meer geholpen zijn, mocht deze persoon gewoon even op je stadsplannetje met zijn vinger aanwijzen waar je nu bent?

Dat is waarom we ‘No Mistakes’ liever vertalen naar ‘U bevindt zich hier’ wanneer we geconfronteerd worden met een lijn die er onverwacht toch wel wat anders uitziet dan we gehoopt hadden. Inspiratie voor deze benadering vinden we in de borden die je tegenwoordig heel vaak ziet in steden en ook wel in grote winkelcentra. Deze borden laten een plannetje van de omgeving zien en er staat vaak ook een mooie cirkel of pijl op voorzien van de woorden ‘U bevindt zich hier’. Als je oriënteringsvermogen even goed is als het mijne sta je vaak voor zulke borden. Misschien sta je soms na een poosje stappen (net als ik) weer voor precies hetzelfde bord als tien minuten geleden. Weet je wat opvalt? Er staat dan nog steeds op dezelfde vriendelijke en informerende manier: ‘U bevindt zich hier’. Ik heb nog nooit gelezen: ‘Je bent een oen’, ‘Je bakt er niets van’, ‘Dit is een ramp’ of ‘Dit loopt fout’. Neen er is alleen maar een duidelijke en vriendelijke aanwijzing van waar je bent. En is het niet zo dat weten waar je je bevindt een noodzakelijk iets is om een allereerste stap in de juiste richting te kunnen nemen?

Elke lijn in een Zentangle, hoe ze er ook uit mag zien, doet precies hetzelfde. Ze zegt altijd: ‘U bevindt zich hier’ zonder een oordeel te vellen of het hier nu gaat over een goede of foute lijn. Zo is elke lijn in Zentangle een aanwijzing voor een volgende lijn, voor een volgende stap.

Ook in het dagelijks leven komen we wel eens in situaties en gebeurtenissen waar de boodschap ‘No Mistakes’ of ‘Er zijn geen fouten’ niet echt landt. Als we ons in een moeilijke of pijnlijke situatie bevinden is het moeilijk te geloven dat dit geen vergissing, geen fout is. Toch is het tegelijkertijd absoluut waar dat er in het leven geen fouten zijn;  we bevinden ons, zelfs al wensen we het anders, ook altijd gewoon daar waar we zijn. En om vanaf dat punt weer verder te gaan is het gewoon nodig om te zijn daar waar we zijn, zonder een oordeel te vellen over onszelf of de situatie.

Moge je beoefening van Zentangle  en ‘U bevindt zich hier’ je helpen om ook in deze geest je levensweg vol vertrouwen te bewandelen.